Hemoroid Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Hemoroid tedavisinde kullanılan modern yöntemleri keşfedin.
Tedavi
Tedavi yaklaşımlarını üç gruba ayırarak inceleyebiliriz.
Hangi tedavi yönteminin seçileceği genellikle hastalığın belirtilerine bağlıdır.Grade 1 ve 2’de tıbbi tedavi ile beraber hastanın bağırsak alışkanlıkları ve diyeti düzenlemesi etkilidir. Grade 2’den itibaren tıbbi tedavi yetersizdir.
1. Tıbbi Tedavi
Hemoroidlerin semptomatik durumu gelmesinde kronik ıkınmanın etkisi olduğu için tedavide amaç, dışkılama süresinde ıkınmayı azaltmaktır. Bunu başarmak için diyetteki sıvı (günde 1,5-2 litre) ve lifli gıda miktarı(günde 30 gram) artırılır. Diyetteki lif miktarının artırılması dışkının yumuşmasına yol açar. Bir gram lif 4 gram su tuttuğundan daha hacimli ve daha yumuşak bir dışkı sağlanır. Dışkının hacmi artında dışkının kolonda geçiş zamanı azalır; anal kanalda ve sfinkterde hafif bir fizyolojik dilatasyon oluşur. Lifli gıda etkisini birkaç gün ile birkaç haftada gösterir. Başlangıçta ortaya çıkabilecek aşırı gaz sorunu geçicidir. Diyette lif miktarını doğal yoldan artıracak gıdalar arasında fasulye, mercimek, esmer pirinç, kepekli ekmek, buğday, yulaf lapası, meyveler, kuruyemiş, bezelye, kabuklu sebzeler ve kepekli bisküviler sayılabilir. bunların yeterli olmadığı durumda sentetik lifler kullanılabilir. Egzersiz yapılması yemeklerden sonra(yürüyüş gibi) yardımcı olur.
Dışkılama alışkanlıkları açısından hastalara dışkılama dürtüsünü geciktirmemeleri, gereksinimlerini hisseder hissetmez tuvalete gitmeleri önerilir.
Koruyucu Yaklaşım:
Risk grubunda yeni hemoroidal hastalığın oluşmasını hastalığın derecesinde ilerlemenin ve tedavi edilen olgularda nüksün önlenmesi korucuyucu yaklaşımla sağlanır. Diyetteki lif içeriği hemoroidal hastalıkla ilişkilendirilmiştir. Diyetteki lifin artırılmasıyla belirtiler ciddi biçimde azaltılabilir. Bu önlem hemoroidal hastalığın diğer tedavilerinden sonra da tamamlayıcı rol oynar.
Uzun süre ıkınmanın da hemoroidal hastalığın oluşumunda rol oynadığı düşünülmektedir. Yanlış dışkılama alışkanlıklarının düzeltilmesinin koruyucu tedavide önemli yeri vardır. Bu anlamda doğru dışkılama önemlidir. Kontrollü dışkılama olarak adlandırılan bu teknikte dışkının çıkarılması için karın içi basınç artışıyla beraber gluteal sıkıştırma kullanılır. Bunu izleyen bir sonraki dışkılama isteği gelene dek ıkınmadan ve gevşek biçimde tuvalette oturulması önerilir.
2. Minimal İnvaziv Girişimler
Lastik Bant Ligasyonu:
Bu yöntem 1. ve 2.derece hemorodilere ve bazı şartlarda 3. Derece hemoroidlere uygulanır. Dış hemoroidlerde ağrıya yol açacağından tercih edilmez. Yöntem kısaca; Hemoroid memesinin tabanına özel bir aletle lastik halka takarak memenin kanlanmasını, beslenmesini önlemek ve böylece oluşan iskemik nekroz sonucu zaman içerisinde (7-10 gün) hemoroid memesinin düşmesini sağlamak olarak tarif edilir. Sonuç olarak da hastanın hemoroid memesinin sebep olduğu kanama ve prolapsus şikayetleri giderilir. Bu girişimin komplikasyonları arasında kanama ağrı tromboz ve çok etken olacak yaşamı tehdit eden perianal sepsis sayılabilir.
Lazer Tedavisi:
Lazer tedavisinde amaç, ışık kaynağı ısı enerjisine dönüşerek meme içerisinde bulunan yapıların büzüşmesinin ve küçülmesinin sağlanmasıdır. Komplikasyonlarında mukozada delinme ve ödem, anal fistül, şiddetli ağrı ve anal kaslarda yaralanma olabilir. Genel kanı etkinliği az, başarısızlık ve nüks oranı yüksek olduğu için evre 1,2 ve 3 dışında uygun olmadığı şeklindedir. Dış hemoroidler için uygun değildir.
Skleroterapi:
Bu metodun etkisi, enjeksiyon yapılan peri-hemoroidal alanda; sklerozan maddenin, uzun süreli ve hafif seviyeli bir iltihabi sürece yol açarak oluşturduğu fibrotik doku aracılığıyla, mukozayı altındaki dokuya fikse etmesi, submukozal dokuda skleroz ve böylece hemoroidal yapıların büzüşmesi (damarlanmanın azalması…) gibi patolojik anatomik değişiklikler aracılığıyla meydana çıkmaktadır. Sonuçta kanama azalacak, prolapsus gelişimi yavaşlayacaktır. Dış hemoroidlere, tromboze hemoroidlere ve bağışıklık sistemi baskılanmış olan hastalara uygulanamaz. Komplikasyonlar arasında kısa süreli ağrı, çok ender olarak ciddi kanama, tromboz, peri anal enfeksiyon ve fibrozis bildirilmiştir.
MDK Yöntemi:
Lazer veya radyo frekans gibi yüksek enerji sistemlerinin kullanıldığı, lokal anestezi altında hastaneye yatış gerektirmeden yapılan ameliyatsız bir tedavi yöntemidir. Hastanın ihtiyacına uygun kişiselleştirilebilen bir tedavi yöntemidir. Bu yöntemle hastalar aynı gün içerisinde hem muayene hem de tedavi olabilir. Bu yöntem günümüzde kullanılan ameliyatlı ve ameliyatsız yöntemlerden farklı olarak işlem sonrası nüks riskini oldukça azaltan ve tedavinin kalıcı olmasını sağlayan bir yöntemdir. Bu yöntemde iç, dış ve tromboze hemoroid gibi her türlü hemoroidin tedavisi yapılabilmektedir. Lokal anestezi ile uygulandığı için ve kişiselleştirilebilir bu tedavide yaşlılar, kronik rahatsızlığı olanlar, kan sulandırıcı kullanan ya da anestezi alamayan tüm hastalar için tercih edilir.
Longo Hemoroid Ameliyatı:
3. derece ve özellikle prolapsusla seyreden internal hemoroidlerde tercih edilir. Yoğun external hemoroid veya yandaş anal hastalık (fissür vb. ) varlığında tercih edilmemelidir. Stapler denilen tek kullanımlık bir alet yardımı ile dişli çizginin yaklaşık 4 cm. üzerinden dairesel bir doku eksize edilerek sarkmış hemroidal dokunun yukarı çekilmesi sağlanır. Bu yöntemde hemoroid pakesinin beslenmesi damar bütünlüğü bozulduğu için azalır. Zamanla iç ve dış hemoroidlerde küçülme meydana gelir.
Longo gerçek bir hemoroid ameliyat yöntemi değildir, rektal prolapsus için uygun bir ameliyattır.
Radyo Frekans Kullanımı:
Radyo frekans ile grade 1,2,3 ve bazen 4 internal hemoroidlerde bu cihaz kullanılabilir. Radyo frekansın teknolojisi lazerden farklıdır.
Tromboze hemoroid, dış hemoroid, ilerlemiş ve kanamalı hemoroidlerde radyo frekans ve lazer kullanımı çok etkili değildir.
Hemoroidal Arter Ligasyonu:
Doppler ultrason kullanılarak hemoroidi besleyen arter bulunarak süture edilebilir. Böylece hemoroid pakelerinin küçülüp kaybolması beklenir. Bu yöntemde de tromboze, dış ve çok kanamalı hemoroidler tedavi edilemez.
3. Cerrahi Girişimler
Eksizyonel Hemoroidektomi:
Üçüncü ve dördüncü derece hemoroidler ve dış hemoroidler için endikedir. En sık görülen komplikasyon üriner retansiyondur.(%1-52). Nadir olmakla beraber anal fissür,anal apse ve fistül görülebilir.
Hemoroidektomi küçük bir ameliyat değildir. Doğru yapılmazsa ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Hemoroidektomi sonrası hastanın ağrı hissetmesi sık görülür. Her hastada az veya çok ağrı olur.Ameliyat öncesi hemoroide bağlı önemli ölçüde cilt sarkması varsa hemoroidektomiden sonra bunun bir kısmı kalabilir.Ne kadar doku çıkartılacağı cerrahın gözeteceği bir ayar meselesidir. Sarkmış olan bağırsak iç tabakasından az bir miktar çıkartılırsa hastalığın tekrarlama ihtimali artar. Çok fazla doku çıkartılıp makat kanal örtüsü dümdüz yapılmaya çalışılırsa da ilerde makat darlığı gelişme ihtimali artar.
Kan sulandırıcı kullanan hastalar, bu ilaç tedavisini kestikten yedi gün sonrasında ameliyat olabilir.
Eksizyonel hemoroidektomi en sık üç yöntemle yapılabilir:
1. Milligan-Morgan(eksizyon+yaranın açık bırakılması)
2. Ferguson(eksizyon+yaranın kapatılması)
3. Whiteheat(çepeçevre eksizyon)
Hangi tedavi yönteminin seçileceği genellikle hastalığın belirtilerine bağlıdır.Grade 1 ve 2’de tıbbi tedavi ile beraber hastanın bağırsak alışkanlıkları ve diyeti düzenlemesi etkilidir. Grade 2’den itibaren tıbbi tedavi yetersizdir.
KAYNAKLAR:
1.Lohsiriwat V. Hemorrhoids: from basic pathophysiology to clinical management. World J Gastroenterol. 2012;18(17):2009
2.Maloku H, Gashi Z, Lazovic R, Islami H, Juniku-Shkololli A. Laser hemorrhoidoplasty procedure vs open surgical hemorrhoidectomy: a trial comparing 2 treatments for hemorrhoids of third and fourth degree. Acta Inform Med. 2014
3.Madoff RD, Fleshman JW. American Gastroenterological Association technical review on the diagnosis and treatment of hemorrhoids. Gastroenterology 2004;126: 1463-73.
4.Corman, M. L.: Colon and Rectal Surgery.Hemorrhoids,Rubber-Ring Ligation. J. B. Lippincott Company, Philadelphia, 1984, page, 48-52
5.Leicester RJ. Treatment of haemorrhoids by infrared thermocoagulation. In Mann CV(ed). Surgical Treatment of Haemorrhoids, Springer, London,71-4, 2005.
6.Mann CV. Sclerotherapy, Chapter-8. ‹n; Mann CV(Ed).Surgical treatment of haemorrhoids.57-64.Springer Verlag-London,2002